Νίτσε, Ἡ θέση τοῦ τραγικοῦ ἀνθρώπου

Ἡ θέση τοῦ τραγικοῦ ἀνθρώπου ἀπέναντι στὴ Γνώση: πασχίζει νὰ φτάσῃ στὰ ἔσχατα βάθη καὶ δὲν ἀφήνει καμμιὰ γνώση-ψευδαίσθηση νὰ τὸν ἐκφοβίσῃ ἢ νὰ τὸν ἀνακόψῃ […] – γιατὶ αὐτὸς διαθέτει τὸ ἀληθινὸ μέσο γιὰ ν’ ἀντέξῃ τὴν ὕπαρξη: τὴν ἀδυσώπητη ἀλήθεια.[1]

Ἀπ᾿ τὸ βιβλίο Φρ. Νίτσε, Διόνυσος κατὰ Ἐσταυρωμένου, Δοκίμια καὶ σημειωματάρια, 1869-73, μτφρ Βαγγέλης Δουβαλέρης, Επιμ. Ἦρκος Ρ. Ἀποστολίδης, Αθήνα, 2009, 316.

dali-cubist-self-portrait-1926

Σαλβαδὸρ Νταλί, Κυβιστικὴ αὐτοπροσωπογραφία, 1926

 


[1] [Ἐδῶ διατυπώνεται πρόχειρα μιὰ σκέψη ποὺ πρόκειται ν’ ἀπασχολήσῃ πολὺ τὸν Νίτσε στὰ μετέπειτα γραφτά του, καὶ θὰ καθορίσῃ ὅλη τὴ θεώρησή του σχετικὰ μὲ τοὺς Προσωκρατικούς, κ’ ἰδιαίτερα τὸν Ἡράκλειτο. Ὁ φιλόσοφος, σύμφωνα μὲ τὸν Νίτσε, κατέχοντας τήν —ἀδυσώπητη πάντα— ἀλήθεια, ἀδιαφορεῖ γιὰ τὴν ὅποια ὑστεροφημία του (ἄλλωστε, ὡς κάτοχος τῆς ἀλήθειας θάναι αἰώνια ἀπαραίτητος στὴν ἀνθρωπότητα) καὶ συνεπῶς γιὰ τὴν ὅποια ἀναγνώρισή του ἀπ’ τοὺς σύγχρονούς του. Αὐτὴ εἶναι κ’ ἡ ρίζα τῆς ἄκαιρης κι ἀπώτερα ἐξωηθικῆς θεώρησης πραγμάτων ποὺ διεῖπε τὸν Νίτσε, κ’ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βασικὸ χαρακτηριστικὸ τοῦ τραγικοῦ ἀνθρώπου. Πρβλ. ἐνδεικτικά: ΠΑ (ὑποσ. 147)· ΑΨ, κ.ἄ.]